Centaury

PROJEKT: Centaury. Zuzanna Ginczanka

Projekt Centaury. Zuzanna Ginczanka jest próbą przybliżenia postaci polskiej poetki żydowskiego pochodzenia – jednej z bardziej utalentowanych, a jednocześnie niedocenianych kobiet, tworzących w dwudziestoleciu międzywojennym. Ginczankę i jej centaury wprowadzimy w różne przestrzenie Krakowa, aby ponownie mogły w nich znaleźć swoje miejsce. Poprzez działania o charakterze naukowym, artystycznym i literackim pragniemy pokazać niezwykłą postać Ginczanki oraz jej wielowymiarową twórczość, próbując tym samym przełamać stereotypy „pięknej Żydówki” czy autorki jednego wiersza Non omnis moriar. Zależy nam na wyeksponowaniu złożoności jej losów:
z jednej strony radości, ciekawości i pragnienia życia, a z drugiej poczucia obcości, wykluczenia i dramatycznej samotności. Podczas II wojny światowej Ginczanka przez długi czas ukrywała się w kamienicy przy ulicy Mikołajskiej 26 w Krakowie. O związku poetki z Krakowem niewiele osób dziś wie lub pamięta. W ramach projektu proponujemy otwarte dyskusje i spotkania wokół jej życia oraz poezji. Szczególnie ważne będzie tu upamiętnienie Ginczanki przy Mikołajskiej 26.

GINCZANKA-TEN-PLAKAT


Zuzanna GinczankaZUZANNA GINCZANKA (1917 – 1944)

Dla przyjaciół Gina, Sana, „żydowska gazela”, Sulamitka, czasem „Tuwim w spódnicy” –
członkini Skamandra. Wierzy w poezję, kocha rytm ulicy: warszawskie kawiarnie, spotkania, spacery z Gombrowiczem. Urodzona z daleka od zgiełku Warszawy: jej historia zaczyna się
w Kijowie, przebiega przez Równe, Wołyń, Warszawę. Kończy się tragicznie – rozstrzelaniem w Krakowie. Ceniona za talent, podziwiana za niezwykłą urodę staje się legendą przedwojennej poezji. Debiutuje w 1931 utworem Uczta wakacyjna. Jej wiersz Gramatyka zostaje wyróżniony na Turnieju Młodych Poetów. Wiersze wysyła do różnych czasopism: „Wiadomości Literackich”, „Skamandra”, satyrycznych „Szpilek”. W 1936 roku wydaje swój jedyny zbiór poezji O centaurach.
Na początku okupacji schronienia szuka we Lwowie, jej ufność wobec ludzi wystawiona zostaje na próbę. Ucieka przed donosem – ukrywa się w Krakowie. Ma szanse przeżyć w kamienicy przy ulicy Mikołajskiej 26. Jej nadzieje znów okazują się złudne. Wydana prawdopodobnie przez jednego z sąsiadów trafia do więzienia przy ulicy Montelupich. Zostaje rozstrzelana w maju 1944 na terenie obozu w Płaszowie. Inne źródła wskazują na ul. Montelupich albo teren getta. Po latach jej głos przejmują ukochane Centaury.

• R. Kotarba, Zuzanna Ginczanka: śmierć poetki. Historia okupacyjna: http://wyborcza.pl/alehistoria/1,149394,19333036,zuzanna-ginczanka-smierc-poetki-historia-okupacyjna.html?disableRedirects=true


 

PROGRAM:

14 kwietnia (czwartek)

– godz. 17.00 czytanie poezji Zuzanny Ginczanki przy ulicy Mikołajskiej 26 w Krakowie.

Czyta Małgorzata Biela (PWST w Krakowie).

Po czytaniu akcja malowania centaurów – przejście z ul. Mikołajskiej 26 na ul. Gołębią 16.

– godz. 18.30 Gołębia 16, sala 42 – Dyskusja panelowa

Uczestnicy: Gabriela von Seltmann, Ryszard Kotarba, Jarosław Mikołajewski
Prowadzenie: Karolina Koprowska

 

10 kwietnia (niedziela) godz. 12. 00 Krakowski Salon Poezji w Teatrze im. Juliusza Słowackiego
Przygotowanie: Karolina Koprowska i Sylwia Papier
Tytuł Salonu: „Oczami jak agrafkami ostro wpięłam się w świat”. Poezja Zuzanny Ginczanki
Wstęp: Bronisław Maj, Sylwia Papier, Karolina Koprowska
Czytają:
Małgorzata Hajewska–Krzysztofik
Anna Radwan
Paulina Kondrak

Grają:

Halina Jarczyk – skrzypce

Józef Michalik – kontrabas

Michał Wierba – fortepian

 

logo1salon_poezji_logo