Kubik

Kubik to budynek byłego dworca autobusowego. W niewielkiej, zaciemnionej przestrzeni będzie prezentowana mulitmedialna instalacja, wykorzystująca autentyczne fragmenty rozmów przeprowadzonych z przechodniami spotkanymi na terenie byłego obozu Płaszów. Jest częścią wystawy „Awers/Rewers”, która odbędzie od 16 kwietnia na pl. Bohaterów Getta.

Kubik is a former bus station. In a quit small, darkened space will be presented a multimedia installation, which is using fragments of authentic interviews with passers-by have met at the former Plaszow camp. This installation is a part of the Awers/rewers exhibition, which will take place from 16th of April at Getto Heroes Square.

Teren obozu Płaszów funkcjonuje obecnie jako nieuporządkowany park miejski, zielony obszar położony niemal w sercu Krakowa – miasta, gdzie chorobliwie (wyraźnie?) brakuje roślinności, przestrzeni, oddechu. Osobom, które przychodzą tu z psami, opalają się, grają w piłkę lub urządzają grilla, takie wykorzystanie terenu wydaje się oczywiste. W przyjezdnych, odwiedzających Płaszów jako cmentarz, na którym rozrzucono spopielone ciała tysięcy ofiar, zachowanie krakowian budzi jednak sprzeciw.

Historyczny fakt istnienia w Krakowie obozu nadal nie funkcjonuje w powszechnej świadomości. Większość mieszkańców miasta nigdy go nie odwiedziła ani nie potrafiłaby pokazać na mapie. Także ci, którzy codziennie przemierzają teren obozu ze swoimi czworonogami, poproszeni o lokalizację jego granic lub placu apelowego, rozglądają się bezradnie, po czym błędnie wskazują kamieniołom Liban, w którym Steven Spielberg kręcił swój film, lub pomnik zlokalizowany w dawnym miejscu straceń, na granicy Płaszowa, nie w jego centrum. Młodzi ludzie, w ruinach domu przedpogrzebowego znajdujący schronienie podczas spożywania niedozwolonych w ich wieku używek, wydają się dobrze zorientowani w historii miejsca. Wspominają, że budynek, na którego ruinach siedzą, pełnił funkcję krematorium. Nie pełnił.

Płaszów domaga się (o)znaczenia. Tym, który je nadaje, jest człowiek. Na pustyniach i bezludnych wyspach nie istnieją miejsca pamięci. (O)znacz Płaszów to nie wołanie o kartograficzny konkret, a o dyskusję, której centrum stanowi spotkanie z człowiekiem. Pomiędzy awersem i rewersem, pamięcią i codziennością.

Podczas wystawy prezentujemy fotografie Jasona Francisco przedstawiające ludzi napotkanych w Płaszowie oraz fragmenty wypowiedzi użytkowników terenu.

Katarzyna Grzybowska


Jason FranciscoJason Francisco – artysta, eseista, kurator, wykładowca Emory University w Atlancie i Uniwersytetu Stanforda. Autor wielu cykli fotograficznych, m.in. pracy Pamięć niedokończona. Żydowskie dziedzictwo i Zagłada w Galicji Wschodniej (Żydowskie Muzeum Galicja, prezentowana od 2014). Stypendysta programu Fulbrighta, Howard Foundation, Puffin Foundation, i programu Thesaurs Poloniae (w Międzynarodowym Centrum Kultury), autor i współautor książek Far from Zion: Jews, Diaspora, Memory (2006), The Steerage and Alfred Stieglitz (2012), An Unfinished Memory (2014).

Jason Francisco – artist, essayist, curator, lecturer at the Emory University in Atlanta and Stanford University. Author of: Far from Zion: Jews, Diaspora, Memory (2006), The Steerage and Alfred Stieglitz, together with Anne McCauley (University of California Press, 2012), An Unfinished Memory (Galicia Jewish Museum, Krakow, 2014). Received scholarships from the Fulbright Scholar Program, the Howard Foundation, the Puffin Foundation and Thesaurus Poloniae.